Akciğer Kanseri Nedir, Belirtileri, Evreleri, Tedavisi

akciğer kanseri nedir, belirtileri, evreleri, tedavisi
akciğer kanseri nedir, belirtileri, evreleri, tedavisi

Akciğer Kanseri

Akciğer kanseri erken dönemlerinde teşhis edildiğinde tedavi şansı yüksek olan bir kanser türüdür. Akciğer kanserinin temel sebebinin sigara kullanımı olduğu tespit edilse de akciğer kanseri sigara içmeyen kişilerde de yaygın bir şekilde görülebilmektedir.

Akciğer Kanseri Nedir

Akciğerler hayati ihtiyacımız olan oksijenin vücuda alındığı, vücudumuzda oluşan karbondioksitin ise dışarı atılmasını sağlayan organımızdır. Akciğer kanseri nedir diye bakacak olursak, hayati öneme sahip akciğerlerde oluşan doku bozulması ve hücrelerin kontrolsüz bir şekilde artması sonucunda görülen kanser çeşidine akciğer kanseri adı verilmektedir. Akciğer kanseri 2’ ye ayrılır.

  • Küçük hücreli akciğer kanseri: genellikle sigara içen kişilerde görülen bu akciğer kanser türü daha hızlı yayılım özelliği gösterir. Tüm akciğer kanserlerinin yaklaşık olarak % 15’ inin bu türde olduğu bilinmektedir. Diğer akciğer kanser türlerine göre kan yolu ve lenf sistemi ile vücuda daha hızlı oranda yayılmaktadırlar.
  • Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri: Küçük hücreli olmayan akciğer tipinin birçok türü bulunmaktadır. Her kanser hücresi farklı tipte ve özelliktedir. Değişik şekillerde büyüyerek farklı yollarla yayılırlar. Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri tipleri mikroskop ile incelenerek kanser türü belirlenir.

Akciğer kanseri 55 yaş üzeri sigara içen bireylerde daha yaygın olarak görülmektedir. Sigaraya başlama yaşı, sigara içme miktarı ve diğer kanserojen etkenlere maruz kalma oranı akciğer kanseri görülme durumuna etki etmektedir. Nadiren 45 yaş altındaki bireylerde, en yoğun olarak 55 – 70 yaş aralığındaki bireylerde görülen akciğer hastalığı hayati tehlikesi yüksek bir kanser türüdür. Ancak son dönemlerde yapılan çalışmalar neticesinde akciğer kanserinin özellikle erken tanısı ile gerçekleşen tedavilerinde başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Akciğer Kanseri Belirtileri

akciğer kanseri belirtileri
akciğer kanseri belirtileri

Akciğer kanseri belirtilerini bilmek kanserle mücadelede önemli rol oynamaktadır. Akciğer kanseri belirtileri kanserli hücrenin yerleşim yerine göre değişkenlik göstermektedir. Örneğin akciğerlerin üst tarafına yerleşmiş olan tümör sinirlerin bazılarına baskı yapar ve özellikle kol, göğüs bölgesinde ağrı hissedilir. Akciğer kanseri belirtileri ile başka hastalıkların belirtileri benzerlik gösterebildiği için aradaki farkın iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Belirtiler ve şikâyetler uzun sürüyor ve geçmiyor ise uzman bir doktora gidilmesi tavsiye edilmektedir. Akciğer kanseri belirtilerinin genel olarak şu şekilde olduğu söylenebilir;

  • Kol ve omuz ağrısı
  • Ses kısıklığı
  • Göz kapağı düşüklüğü
  • Süreğen nefes darlığı
  • Hırıltılı solunum
  • İştahsızlık ve kilo kaybı
  • Kan tükürmek
  • Boyun bölgesi ve yüzde şişlikler
  • Sık sık zatürre ve bronşit olmak
  • Zamanla kötüleşen şiddetli öksürük
  • Parmak uçlarında çomaklaşma
  • Yutkunmada yaşanan zorluk

Akciğer Kanseri Risk Grupları

Akciğer kanseri risk grupları incelendiğinde sigara içenlerin listenin en başında olduğu görülmektedir.  Bunun yanı sıra çeşitli risk gruplarının olduğu da bilinmektedir. Akciğer kanseri risk grupları;

  • Sigara, puro ve pipo içenler
  • Tütün dumanına maruz kalanlar
  • Toksit & zehirli gazlara maruz kalanlar
  • Hava kirliliği yaşayanlar
  • Genetik faktörler
  • Radyoterapi öyküsü
  • Maden, tekstil, izolasyon, plastik sanayi, petro – kimya sanayi, boya sanayi, tersane gibi sektörlerde çalışan kişiler

Akciğer Kanseri Tanısı

Akciğer kanseri tanısı için çeşitli şikâyetlerle doktora giden kişilere ilk önce röntgen filmi çekilir. Röntgen film sonuçlarında kitle görülen hastalara 3 boyutlu görüntü sağlayan bilgisayarlı tomografi çekilir. Akciğer görüntüleme yöntemi olarak akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi, MR, kemik sintigrafisi ve pozitron emisyon tomografi gibi yöntemler de kullanılmaktadır. Doktorların kararı neticesinde incelenmek üzere kitleden bronkoskopi (ucunda iğne olan bükülebilir bir ince tüple kitle örneği alınması yöntemi) ile doku örneği alınır. Ayrıca gerek görülürse bronkoskopi öncesinde hastaya balgam tetkiki de yapılabilir. Tüm yapılan tetkikler sonucunda kanserin türünü, yayılma durumunu ve kanserin evresini belirlemeye yönelik bilgiler elde edilmesini sağlamaktadır. Akciğer kanseri tanısı sırasında uygulanan biyopsi için kullanılan diğer yöntemler arasında olan iğne aspirasyonu, torasentez uygulaması, torakotomi uygulaması ve balgam sitolojisi de doktorlar tarafından uygun görüldüğü takdirde uygulanabilmektedir. Yapılan akciğer kanseri teşhisi sonucunda bir takım testler de uygulanır ve en iyi tedavi şekline karar verilir. Kanserin evresi ve test sonuçlarına göre akciğer kanseri tedavisi kişiye özel bir iyileşme sürecine dönüştürülür.

Akciğer Kanseri Evreleri

akciğer kanseri evreleri
akciğer kanseri evreleri

Akciğer kanseri evreleri hakkında detaylı bilgi sahibi olmak tedavi ve hastalıkla mücadele için çok önemlidir. Erken evrelerde tespit edilen akciğer kanseri başarıyla tedavi edilebilmektedir. Kanserin tipi, büyüklüğü, yeri kadar hastalığın evresi hakkında edinilen bilgi de başarılı bir tedavi için çok önemli bir yere sahiptir. Akciğer kanseri evreleri 4 aşamadan oluşmaktadır.

1.Evre: Tümörün çapı ve bulunduğu yer ile ilgilidir. Kanserli hücreler akciğer içinde yerleştiyse 1. Evre olarak adlandırılmaktadır.

2.Evre: Kanserli hücreler lenf bezlerine kadar yayılmış ise 2. Evre olarak adlandırılmaktadır.

3.Evre: Her iki akciğer boşluğuna ve akciğer zarına kadar yayılma söz konu ise 3. Evre olarak adlandırılmaktadır.

4.Evre: Kemik, böbrek üstü bezlere ve karaciğere yayılma varsa bu durum akciğer kanserinin 4. Evresi olarak adlandırılmaktadır.

1. ve 2. evrede olan akciğer kanseri tedavisinde genellikle cerrahi yöntem kullanılarak başarılı bir şekilde bölge temizlenmektedir. 3. ve 4. evredeki akciğer kanseri tedavisi için ise ışın tedavisi (radyoterapi) veya kemoterapi gibi yöntemler denenmektedir. İlacın dozu ve süresi doktor tarafından kanserli hücre tipine göre belirlenmektedir.

Akciğer Kanseri Tedavisi

Akciğer kanseri tedavisinden alınan sonuç her hastanın kendine özgü durumlarına göre değişmektedir. Kitlenin yeri, hastanın yaşı, geçmiş yaşam öyküsü, kanserin evresi ve diğer sağlık sorunları akciğer kanseri tedavisinde önemli etkileri olan faktörlerdendir. Kanser türlerinin hepsinin tedavisinde disiplinler arası bir çalışma gereklidir.

Akciğer Kanseri Tedavi Yöntemleri

Akciğer kanseri tedavi yöntemleri olarak birçok uygulama olduğu görülmektedir. Doktorlar tarafından hastanın bireysel özellikleri ve hastalığın evresine göre en iyi tedavi yöntemine karar verilir. Buna göre akciğer kanseri tedavi yöntemleri şu şekildedir;

Akciğer Kanserinde Ameliyat: Akciğer kanserinde ameliyat cerrahi bir yöntem olarak önemli bir yere sahiptir. Kitlenin bulunduğu yer cerrahi yöntemin tipini belirlemektedir. Ancak bazı tümörlerin bulunduğu yer ve büyüklüğü uygun olmadığı için cerrahi yöntemler önerilmez.

Akciğer Kanserinde Kemoterapi: akciğer kanseri tedavi yöntemleri arasında yer alan bir diğer uygulama ise akciğer kanserinde kemoterapi ilaçları ile sağlanan destektir. Bu yöntem kanserli hücrelerin ilaç kullanılarak yok edilmesi esasına dayanır. Kemoterapi uygulaması bu konuda özel olarak eğitim almış hemşireler tarafından uygulanan bir yöntemdir. Kemoterapi seansları 21 – 28 günde bir tekrarlanmaktadır. Hastanın durumuna göre ayakta ya da yatarak tedavi ile kemoterapi ilaçları verilebilir. Kemoterapi kürleri öncesinde kan sayımını gösteren raporun ilgili hemşireye gösterilmesi gerekmektedir. Kemoterapi sonrasında hastaların her türlü muayeneleri onkoloji polikliniğinde gerçekleştirilmektedir. Kemoterapinin yan etkileri göz önüne alınarak ilacın doz ayarı yapılmaktadır.

Akciğer Kanserinde Radyoterapi: Akciğer kanserinde radyoterapi yöntemi sınırlı bir alanda yer alan kanser hücrelerini yok etmeye yönelik olan ışın tedavisidir. Radyoterapi cerrahi işlem öncesinde ya da kemoterapi sonrasında tamamlayıcı, destekleyici yöntem olarak da kullanılmaktadır. Radyoterapi ilerlemiş evrede akciğer kanseri olan hastaların nefes darlığı şikayetlerini önemli oranda azaltmaktadır.

Akciğer Kanserinde Aşı Tedavisi: Özellikle son 10 yıldır akciğer kanseri tedavisinde önemli gelişmeler olmuştur. Bunlardan biri de akciğer kanserinde aşı tedavisidir. Daha çok 4.evre akciğer kanseri hastalarını ilgilendiren bu aşının, kendi bağışıklık sistemini kullanması ile kanserli hücrelere savaş açması amaçlanmaktadır. Aşı öncesinde hastadan bazı tetkikler istenmektedir. Şu an için sadece 4.evre hastaları üzerinde uygulanan akciğer kanseri aşısı ile hastanın ömrünün uzatılması amaçlanmaktadır. 4.evre kanser hastalarında yapılan çalışmalar sonucunda aşının yaşam süresini ortalama olarak 6 ay uzattığı görülmüştür. Tahmin edildiği üzere yan etkileri oldukça az olan bu aşı ile günümüzde Amerika ve Avrupa’da 4.evre hastaları ilk andan itibaren tedavi edilebilmektedir. Aşının 3, 2 ve 1. Evrelerde de kullanılabilmesi için çalışmalar sürmektedir.

Akciğer Kanserinden Korunma Yolları

Çeşitli faktörlerle gelişen bir hastalık olan akciğer kanserinden korunma yolları elbette bulunmaktadır. Akciğer kanseri diğer kanser çeşitlerinde olduğu gibi bulaşıcı bir hastalık değildir. Akciğer kanserinden korunmak yolları;

  • Mutlaka yılda bir kez tarama ve kontrollerinizi yaptırın.
  • Sigarayı bırakın.
  • Pasif içici olmayın, tütün dumanına maruz kalmayın.
  • Pupo ve puro kullanımından uzak durun.
  • Asbest iş çalışanları gerekli güvenlik önlemlerini alarak çalışmalı ve koruyucu aparatları mutlaka takmalı.
  • Düzenli egzersiz yapın.
  • Radyasyondan kaçının.
  • Pozitif ve olumlu düşünün.
  • Stresten uzak durun.
  • Temiz havada bol zaman geçirin.
  • Yaşam kalitenizin artması için beslenmenize dikkat edin.
  • Moral, motivasyon ve enerjinizi yüksek tutun.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA