Akdeniz Anemisi Nedir Belirtileri Nelerdir

akdeniz anemisi nedir belirtileri nelerdir
akdeniz anemisi nedir belirtileri nelerdir

Akdeniz Anemisi (Talasemi) Nedir

Tıp dilinde talasemi olarak adlandırılan Akdeniz anemisi hastalığı genetik bir kansızlık hastalığıdır. Anne ya da babadan çocuğuna geçen bu kan hastalığı tedavi edilebilir bir kansızlık hastalığıdır. Akdeniz anemisi bebeğe beta talasemi geninden doğrudan geçer.  Özellikle Akdeniz ülkelerinde çok sık görülmesi hastalığın Akdeniz anemisi olarak yerleşmesine neden olmuştur. Anemi hastalığı kandaki alyuvarların formunda bulunan hemoglobin bozulmasından kaynaklanmaktadır.

Akdeniz anemisi hastalığı tıpta ikiye ayrılır;

Birincisi Minör Talasemi (Akdeniz anemisi taşıyıcılığıdır). Akdeniz anemisi taşıyıcılarında çok fazla şikayet görülmez, en büyük belirti kansızlıktır. Ancak kansızlık taşıyıcılarda çeşitli şikayetlere neden olabilir. Bireyler aşırı halsizlik sorunu yaşayabilirler. Bireylerin büyük oranı Akdeniz anemisi taşıyıcısı olduğunu dahi bilmeyebilir. Eğer yetişkinlik çağına kadar bireye Akdeniz anemisi taşıyıcısı teşhisi konmamışsa, evlilik başvurularında yapılan kan  testleri sırasında ortaya çıkan demir fazlalılığı takibi sonucu hastalık ortaya çıkmaktadır. Eğer Evliliklerde anne ya da baba Akdeniz anemisi taşıyıcısı ise ileride doğacak bebeklerinin Akdeniz anemisi taşıyıcısı olma ihtimali % 50’dir. Çiftlerden birisi Akdeniz anemisi taşıyıcı ise, ileride çocuk sahibi olmak istemeleri durumunda bebeklerinin de taşıyıcı olarak doğabileceği riski anlatılır. Akdeniz anemisi taşıyıcılığı tedavi sonucu değiştirilemez.

Ülkemizde yaklaşık 1,300.000 Akdeniz anemisi taşıyıcısı vardır.

Sağlıklı bireylerin düzenli kan bağışında bulunması Majör talasemili hastalar için hayat kurtarıcıdır.Çünkü bu hastaların ömür boyu belirli aralıklarla kan nakline ihtiyacı vardır.

İkinci tür olan Major Talasemi ise; aneminin ağır şekilde görüldüğü türdür. Bebek doğduktan kısa bir süre sonra hastalık kendisini belli eder. Bebekteki aşırı kansızlık kalp yetmezliklerine neden olabilir. Kalp yetmezliği olmaması için bebeğe belirli sürelerle kan nakli yapılmalıdır. Kan nakli düzensiz ve eksik yapılması durumunda kemik iliği kan yapmaya başlar ve tahrip olan kemiklerde kırılmalar oluşabilir. Yüz şeklinde değişimler olur, elmacık kemikleri ve alında belirginleşmeler olur. Kan nakilleri nedeniyle vücutta biriken demir fazlalığı kalp sorunlarına neden olabilir. (Kalp yetmezlikleri gibi) Çocuğun ergenliğe girememe riski oluşur ve ileri yaşlarda ölüm sebebi olabilir.  Hem anne hem de baba Akdeniz anemisi taşıyısıcı ise doğacak olan bebeğin talasemi major olma riski %25’tir. Bebeğin taşıyıcı olma riski ise %50’dir. Bebeğin normal olma durumu ise %25’tir. Ayrıca ülkemizde yaklaşık 4,500 major talasemi hastası vardır.

Akdeniz Anemisi Belirtileri

akdeniz anemisi belirtileri
akdeniz anemisi belirtileri

Akdeniz anemisi hastalığı sonradan ortaya çıkan bir hastalık değildir. Eğer anne ya da babada taşıyıcılık varsa bebekte Akdeniz anemisi taşıyıcı olarak doğma ihtimali yüksektir. Akdeniz anemisi taşıyıcısı ya da talasemi major olarak doğan bebek ilk doğduğu zaman gayet normaldir. Ancak bebek 6 ayı geçtikten sonra çeşitli belirtiler göstermeye başlar. İşte Akdeniz anemisi hastalığı belirtileri;

Kişi sürekli yorgunluk hisseder.

Aşırı derecede iştahsızdır, yemek yiyemez.

İdrarı çok koyu gelir.

Solgun bir ten rengine sahiptir.

Dalak ve karaciğerde  büyüme sorunları  görülebilir.

Kan değerlerine bağlı olarak görülebilecek diğer rahatsızlıklar.

Özellikle bebeklerde görülen kansızlığın genel olarak demir  eksikliğinden görüldüğü düşünülür ve bebeğe demir takviyesi yapılır.Ancak Akdeniz anemisi verilen  demir  tedavisi ile hastalığın daha da ağırlaşmasına  neden olur.

Akdeniz Anemisi Tedavisi 

Akdeniz anemisi tedavisine geçilmeden önce hastanın şikayetleri doğrultusunda tanının konulması önem taşır. Hastaya  gerekli kan analizleri yapılır,  hasta şikayetleri dikkate alınarak kan tahlilleri yapılır, alyuvarlar ve hemoglobin incelenir ve tanı konur. Hastalığın seyrine göre kan nakilleri yapılmaktadır. Kan nakilleri ise vücutta demir  fazlalığına neden olur. Demir fazlalığı da çeşitli sorunlara neden olabilmektedir. Örneğin; Kalp, dalak, karaciğer gibi organlar zarar görebilir bu organların zarar görmesi nedeniyle, kalp yetmezliği ve gelişme bozuklukları görülebilir.

Akdeniz anemisi hastalarına kan nakli yapılıyorsa vücutlarında demir fazlalığına karşı önlem alınmalıdır. Bunun için;hasta 3 yaşında olduğu zaman; pompa yardımıyla haftada 5 gün günde 12 saat deri altı infüzyonu uygulanır.

Ayrıca vücutta demir birikimine engel olmak için tablet ilaçlar da kullanılabilir. Akdeniz anemisi hastası çocukların kan miktarları düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Akdeniz anemisinin diğer tedavi şekli ise kemik iliği naklidir. Hastanın yaşının küçük olduğu ve karaciğerinin bozulmadığı durumlarda kemik iliği nakli yapılır. Uygun bir verici (kardeş) olması durumunda tedavi başarı ile sonuçlanır.

Gen tedavisi de Akdeniz anemisi hastalığı için son yıllarda üzerine çalışılan bir tedavi şeklidir, henüz uygulanmamaktadır.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı 

Akdeniz anemisi taşıyıcısı olan kişiler genellikle normal bir görünüme sahiptirler. Günlük yaşamlarını devam ettirebilirler. Kansızlık sorunları vardır ancak çoğu zaman Akdeniz anemisi taşıyıcısı olduklarını bilmezler. Taşıyıcı olmak bulaşıcı değildir. Çoğu zaman tedavi gerektirmez ve bir hastalık olarak da değerlendirilmez. Akdeniz anemisi taşıyıcılarına kansızlık belirtilerine göre demir tedavisi uygulanabilir ancak bunun da yan etkileri mevcuttur. Çoğu zaman Akdeniz anemisi taşıyıcılarına bir tedavi uygulanmamaktadır. Türkiye’de Akdeniz anemisi taşıyıcısı oldukça fazladır.(Yaklaşık % 2.1)  Akdeniz anemisi taşıyıcılığı evlenmeye engel değildir. Bireylerden birisi Akdeniz anemisi taşıyıcısı ise bebek sahibi olacağı zaman gerekli kan testleri yapılmalıdır. Çünkü bebeğin de taşıyıcı olarak doğma ihtimali vardır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA