Akran Zorbalığı Nedir Belirtileri Ailelere Tavsiyeler

akran zorbalığı nedir, belirtileri, tavsiyeler
akran zorbalığı nedir, belirtileri, tavsiyeler

Akran Zorbalığı

Zorbalık; adından da anlaşılabileceği üzere kişinin bir başka kişiye istemediği davranışları yapmasıdır. Akran zorbalığı ise çocuklarda ya da ergen yaş grubunda sıklıkla görülen ve oldukça can sıkıcı bir durumdur. Zorbalığa maruz kalan çocuklar kendilerini tehlike altında, korkmuş ve güvensiz hissederler. Bunun sonucu olarak da zorbalığın beraberinde içe kapanma ya da öfkeli ruh hali gibi birçok davranış bozuklukları ortaya çıkabilir.

Akran Zorbalığı Nedir

akran zorbalığı nedir
akran zorbalığı nedir

Akran zorbalığı; kişiye akranları ve arkadaşları tarafından örseleyici, zarar verici davranışların yapılmasıdır. Bu davranışlar sözel olabileceği gibi fiziksel de olabilir. Genellikle çocuklarda ya da ergen yaş grubunda görülen akran zorbalığı bir kişi tarafından yapılabileceği gibi akran grubu tarafından da yapılabilir. Özetle; akran zorbalığı yaşça küçük ve daha güçsüz olduğuna inanılan çocuklara karşı sistemli ve istikrarlı bir biçimde yapılan her türlü kaba davranışlardır.

Çocuklar arasında oluşan her problemli durum akran zorbalığı olarak nitelendirilmemelidir. Akran zorbalığından bahsedebilmek için davranışın devamlı olması ve bir çocuğun diğer akranına karşı fiziksel ya da sözel orantısız güç kullanımının olması gereklidir. Arkadaşının orantısız güç kullanımı süreklilik arz ediyor ve yıkıcı etkiler gösteriyorsa bu durumda akran zorbalığı var demektir. Yapılan davranışlar kasıtlı ve bilinçli olarak yapılıyorsa, orantısız güç kullanımı söz konusuysa ve süreklilik varsa bu durumda akran zorbalığından bahsedilebilmektedir.

Akran ile çocuk arasında gelişen bazı durumlar akran zorbalığının sinyallerini vermektedir. Akran zorbalığı çok farklı yollar ile yapılabilir. Arkadaşlar arasındaki hareket ve davranışlardan hangisinin zorbalık olduğunu bilmek bu nedenle çok önemlidir.

çocuklarda akran zorbalığı
çocuklarda akran zorbalığı

Akran zorbalığı; hedefe seçilen çocuk üzerinde dışlama, korkutma, aşağılama gibi sözel veya fiziki şiddet içeren davranışlar mağdura zarar vermek amacıyla sürekli yapılmaktadır. Akran zorbalığını yapan da zorbalığa maruz kalan da çocuktur. Ve akran zorbalığı ile ilgili her türlü önlem ve iyileştirme çalışmaları yapılırken her iki durumun da değerlendirmeye alınması sağlanmalıdır.

Sözel olarak akran zorbalığı: Akran zorbalığında belki de çocuklar arasında en yaygın görülen sözel şiddet türüdür. Arkadaş grubunun ya da akranın çocuk ile sürekli dalga geçmesi, alay etmesi gibi durumları kapsamaktadır. Grubun birbiriyle dalga geçmesi ya da grubun sadece bir kişi ile dalga geçmesi sözel akran zorbalığına örnek olarak gösterilebilir. Çocuğun boyu, kilosu, burun ve kulak yapısı, giydiği kıyafetler gibi dış görüntüsü ya da çocuğun maddi durumu ile sürekli ve sistemli olarak dalga geçilmesi alay edilmesi kişiye sözel olarak akran zorbalığı yapıldığının göstergesidir.  Sözel olarak akran zorbalığı yüz yüze olabileceği gibi telefon ya da internet gibi sosyal medya ortamında da meydana gelebilir. Hakkında dedikodu çıkarma, sözlü taciz, alay edici ve küçük düşürücü lakapların takılması sözel olarak akran zorbalığı yapıldığının göstergesidir.

Fiziksel olarak akran zorbalığı: İtme, vurma, saç çekme, tükürme gibi fiziksel temasın olduğu akran zorbalığıdır. Fiziksel şiddetin yönü genellikle çocuğun kendisi olabileceği gibi çocuğa ait bazı kişisel eşyalar da olabilmektedir. Örneğin çocuğun kalemini kırma, defterini yırtma veya çantasını çöp kutusuna atma gibi… Zarar verici aletler ile kişiye yaklaşma, tehdit etme ve korkutma da fiziksel olarak akran zorbalığının yapıldığının göstergesidir.

Cinsel şiddet olarak akran zorbalığı: Cinsel anlam içeren sözel ifadelerin sürekli kullanılması ya da cinsel anlamda fiziksel zorlamalar cinsel şiddet olarak akran zorbalığıdır.

Sosyal şiddet olarak akran zorbalığı: çocuğun sosyal çevresinin ya da arkadaş ortamının bir diğer akranı tarafından sınırlandırılmasıdır. bir diğer deyişle çocuğu sosyal ortamından engellenmesidir. Arkadaş oyunlarına almamak, arkadaş grubuna dâhil etmemek ya da kişi ile konuşulmasını engellemek gibi davranışlar sosyal şiddet olarak akran zorbalığına örnektir.

Akran Zorbalığı Belirtileri

akran zorbalığı belirtileri
akran zorbalığı belirtileri

Akran zorbalığına maruz kalmış çocuklar bu durumu hemen fark edemeyebilir veya hemen anne & baba ya da öğretmenleri ile paylaşmayabilirler. Çocuk kendisine kimsenin inanmayacağı düşüncesini ya da kimsenin ona yardımcı olamayacağı duygusunu yaşayabilir. Bu nedenle zorbalık hakkında kimse ile konuşmayı tercih etmeyebilir.

Çocuklar arasında önceden belirlenmiş davranış biçimleri yoktur. Ve davranışları belli bir kurala bağlı değildir. Akran zorbalığı çok çeşitli yollar ile ve bir çok mekanda yapılabilmektedir. Öğrenmenin olmadığı her ortamda zorbalık içeren davranışlarda da artış görülmektedir. Akran zorbalığının en yaygın olduğu mekanlar;

  • Okul bahçesi
  • Oyun alanları, parklar
  • Sınıf
  • Servis araçları
  • Sokaklar
  • Okul koridorları
  • Tuvaletler
  • Telefon konuşma ve mesajlaşmaları
  • Sosyal paylaşım ağları
  • İnternet siteleri

Akran zorbalığına maruz kalmış çocuk ya da ergende belli başlı davranışlar ortaya çıkmaktadır. Zorbalığın şiddeti ya da zorbalığa maruz kalınan sürenin de bu belirtiler üzerinde etkili olduğu ve her çocuk üzerinde farklı şekilde ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Genel olarak akran zorbalığı belirtileri mağdur kişi üzerinde şu şekilde ortaya çıkmaktadır;

  • Mutsuz, sinirli ve kaygılı ruh hali
  • Çaresiz hissetme
  • İçe kapanıklık
  • Öz güven eksikliği
  • Depresif davranışlar
  • Okula gitmek istememe
  • Aile bireylerine saldırganlık
  • Gece altını ıslatma
  • Yalnızlık hissi
  • Uyku bozuklukları
  • Sık sık baş ağrısı hissi yaşama
  • İntihar düşüncesi

Çocuğu Akran Zorbalığı Yaşayan Aileler İçin Tavsiyeler

çocuğu akran zorbalığı yaşayan ailelere tavsiyeler
çocuğu akran zorbalığı yaşayan ailelere tavsiyeler

Öncelikle çocuğunuzun akran zorbalığı yaşayıp yaşamadığını davranışlarını iyi bir şekilde takip etmeniz çok önemlidir. Akran zorbalığı yaşayan ya da zorbalığı yapan çocuğun davranış belirtilerinin neler olabileceği ile ilgili olarak bilgi sahibi olmanız bu anlamdaki farkındalığınızın da artmasına yardımcı olacaktır. Herhangi bir sorun ile karşılaşmasanız bile çocuğunuza açık uçlu sorular sorarak zorbalık ve arkadaş ilişkileri hakkında konuşun ve sohbet edin. Evde ya da okulda onu en çok mutlu eden ya da en çok üzen şeylerin nedenleri sonuçları hakkında konuşun.

Çocuğu akran zorbalığı yaşayan aileler için tavsiyeler;

  • İlk olarak akran zorbalığı yaşadığını anlatan çocuğunuza karşı çok dikkatli olmalısınız. Yaşadıklarını tam olarak anlatabilmesi için onu cesaretlendirin ve tam olarak onu dinlediğinizi belli edin. Dinlerken sözünü bölmeyin ve yargılayıcı ifadelerden kaçının.
  • Zorbalığın kabul edilemez ve sessiz kalınamaz bir şey olduğunu çocuğunuza güzelce ve sakince anlatın. Konuşma ortamında baş başa olmaya özen gösterin.
  • Öğretmeni ile bu konuyu içtenlikle konuşabilmesi için onu cesaretlendirin.
  • Zorbalığın durdurulması ilk etap için çok önemlidir. Bunun için okul yönetimi ve öğretmeninden konu ile ilgili bilgilendirin ve yardım alın.
  • Çocuğunuza erken çocukluk döneminden başlayarak kendini ifade etmeyi ve hakkını savunmayı öğretin. Zorbalığa zorbalıkla karşılık vermenin sorunları çözmeyeceği unutulmamalıdır.
  • Çağımızın sorunlarından biri de siber zorbalıktır. İnternet ortamındaki zorbalıktan çocuğunuzu korumak için güvenli internet kullanımı konusunda çocuğunuzu bilgilendirin ve eğitin. İnternet takibi konusunda kontrolün sürekli olarak sizde olması gerektiğini unutmayın.
Konuyla ilgili olabileceği için aşağıdaki yazımız da ilginizi çekebilir;

Çocuklarda Okul Korkusu Nedenleri, Nasıl Yenilir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA