Arteroskleroz Nedir Neden Olur?

arteroskleroz nedir neden olur
arteroskleroz nedir neden olur

Arteriyoskleroz, atardamar yapısının sertleşmesi ile esnekliğini kaybetmesi sonucunda görülen bir sağlık sorunudur. Genellikle erkeklerde görülen bu hastalığın günümüzde araştırmaları hali hazırda devam etmekte ve nedenleri üzerinde çalışmalar yapılmaktadır.

Konumuza dönmeden önce oldukça merak edilen bir konuda sizleri aydınlatmak isteriz. Ateroskleroz ile arteriyoskleroz  aynı şey midir? Sorusunu açıklayalım… Ateroskleroz atardamar duvarında belli bir alanın ezilerek esnekliğini yitirmesi ve sertleşmesidir. Arteriyokskleroz ise daha genel anlamda atardamar sertleşmesi olarak tanımlanmaktadır. Nitekim birbirinin eş anlamlısı olarak kullanılan bu iki terim aynı hastalığın adı olarak kullanılmaktadır.

Arteriyoskleroz nedir, Arteriyoskleroz neden olur, Arteriyoskleroz belirtileri nelerdir, Arteroskleroz tanısı nasıl konur, Arteriyoskleroz tedavisi nasıl olur,  Arteriyoskleroz ve cinsiyet ilişkisi, Arteriyoskleroz ve kolesterol ilişkisi gibi konu başlıklarını yazımızda bulabilirsiniz…

Ateroskleroz Nedir?

En özet haliyle söyleyecek olursak arteriyoskleroz hastalığı atardamar setleşmesidir. Arteriyoskleroz nedeniyle atardamar duvarında belli bir bölümünde doku yapısı bozulur, esnekliğini yitirir ve sertleşme başlar. Atardamar duvarları esnektir, kan kaış miktarına göre atardamar duvarı genişler ya da daralır. Atardamar yapısı bu sayede kan akış miktarını da düzenlemiş olur. Bu anlamda atardamar duvarının esnekliğinin tahrip olmaması vücuttaki kan dolaşımını direkt olarak etkilemektedir.

Arteriyoskleroz beyin kanaması, bacak kangreni, kalp enfarktüsü ya da beyin trombozu gibi hastalıkların başlıca nedenidir. Arteriyoskleroz genellikle kronik bir tablo ile belirti vermez. Birçok olası duruma göre nedenleri sıralanabilmekte fakat tam ve kesin olarak hastalığın ortaya çıkış nedenleri henüz bilinmemektedir.

Ateroskleroz Nasıl Oluşur?

arteriyoskleroz nasıl oluşur
arteriyoskleroz nasıl oluşur

Normal durumlarda esnek bir yapıya sahip olan atardamarlar kan akış miktarına göre değişime uğrarlar. Kan akış miktarına göre atardamar genişler ya da daralır. Ateroskleroz ile atardamar duvarı esnekliğini yitirir ve çok sert bir doku ile kaplanır. Sert bağdoku sayesinde atardamar esnekliği yok olur. Esnekliğini kaybeden atardamar iç kısmında çeşitli plak tarzı oluşumlar görülür. Bu plaklar sayesinde atardamar çapı daralır ve dolaşımdaki kan miktarı azalır. Ayrıca atardamar iç kısımdaki oluşumlar ilerleyen düzeyde kan pıhtılarının oluşmasına ve damarın tamamen tıkanmasına sebep olabilmektedir.

Arteriyoskleroz oluşum evresi için geliştirilen varsayımlardan biri atardamar duvarındaki sertleşmeden yağları birincil olarak sorumlu tutar. Bu varsayıma göre iç, orta ve dış olmak üzere 3 katmandan oluşan atardamarın iç katmanı elastik bağdokudan, orta katman kasdokudan dış katman ise bağ dokudan oluşmaktadır. Dış katmandaki trigliserit, fosfolipit gibi yağlar damardaki kan basıncı nedeniyle iç katmana doğru itilir. Normal durumlarda bu yağların kana karışarak lenf dolaşımına katılması beklenir. Ancak atardamar duvarının sertleşmesi sonucu orta katmanda sıkışıp kalırlar. Ve atardamar duvarını tahriş ederler. İltihap oluşması sonucu oluşan sert bağ doku atardamar duvarının daha da sertleşmesine sebep olur…

Diğer varsayıma göre ise Arteriyoskleroz hastalığı oluşumunda etken olan atardamar duvar iç katmandaki pıhtılaşmadır. Arteriyoskleroz hastalığı atardamarların iç katmanındaki küçük bir lezyon sebebiyle biriken trombositlerin büyük bir pıhtı soruna yol açmasıdır.

Ateroskleroz Belirtileri Nelerdir?

Arteriyoskleroz öncesinde kronik belirti veren bir hastalık değildir. Ateroskleroz belirtileri ancak atardamarlarda lezyon oluşumunda sonra görülebilmektedir. Arteriyoskleroz lezyonlarına dair bulgular hastaların sadece % 5 ya da 10’unda tespit edilebilmektedir. Belirtilerin açıkça görünmemesi sebebiyle Arteriyoskleroz hastalığı Aysberg Hastalığı olarak da bilinmektedir. Arteriyoskleroz hastalığı belirti verdiğinde ilk olarak yeri ile ilgili lezyon bulguları elde edilir.  Çünkü böylece yeterli oksijen iletilemeyen ve kan dolaşımının engellendiği bölge tespit edilir. Kalp ya da beyin damarlarında Arteriyoskleroz hastalığı görülebilmektedir.

Arteriyoskleroz’un beyin atardamarlarına olduğu durumlarda hafıza kaybı, bilinç kaybı, kol ve bacaklarda kas kaybı, ani kilo kaybı ve geçici şuursuzluk hali görülen en belirgin belirtiler arasında yer alır.

Arteriyoskleroz’un kalp atardamarlarında olduğu durumlarda ise kalp atış ritim bozukluğu, kalp atış hızının artması, kalp kulakçığının hızlı kasılması, göğüs ağrısı gibi belirtiler görülür.

Arteriyoskleroz’un bacak atardamarlarında olduğu durumlarda kramp ağrıları, bacak bölgesinde ısı kaybı, bacak derisinin kalınlaşması, bacak renginde değişim gibi belirtiler görülmektedir.

Arteriyoskleroz’un böbrek atardamarlarında olduğu durumlarda kan basıncının yükselmesi, idrar sorunu, böbrek işlevlerinde bozukluklar gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Arteriyoskleroz Neden Olur?

arteriyoskleroz tedavisi nasıl olur
arteriyoskleroz tedavisi nasıl olur

Arteriyoskleroz hastalığının nedenleri tam olarak bilinmese de hastalar üzerinde yapılan klinik çalışmalar sonucunda risk faktörleri ortaya çıkarılmıştır. Arteriyoskleroz hastalığında beyin kanaması, kalp enfarktüsü ve bacak kangreni gibi hastalıkları geçiren hastalardan elde edilen veriler dikkatlice incelenmiştir. Buna göre hastalığın nedenlerini tetikleyebileceği düşünülen risk faktörleri şu şekildedir;

  • Kandaki yüksek kolesterol düzeyi
  • Yüksek kan basıncı
  • Aşırı şişmanlık / obezite
  • Hareketsiz yaşam
  • Sigara kullanımı

Arteriyoskleroz Tedavisi

Hastalığın tedavisinde çeşitli değişkenler mevcuttur. Buna bağlı olarak değişmeyen şey sağlıklı beslenme rutinidir. Arteriyoskleroz hastalığının ilaç tedavisinde pıhtı giderici ilaçlar, lipoprotein miktarını azaltan ve kolesterol taşınmasını önleyen ilaçlar kullanılmaktadır. Arteriyoskleroz hastalığında ilaç tedavisinin yanı sıra cerrahi müdahale de gerekli görülebilir. Günümüzde uygulanan koroner baypas ameliyetı Arteriyoskleroz hastalığı tedavisi için yapılabilmektedir.

Arteriyoskleroz İle Yaş Ve Cinsiyet İlişkisi

Arteriyoskleroz hastalığı en çok erişkin erkeklerde daha çok görülmektedir. Orta yaş sonrasındaki dönemden erkek ve kadınlarda görülme sıklığı aynıdır.

Arteriyoskleroz  İle Yüksek Tansiyon İlişkisi

Yüksek tansiyon yani yüksek kan basıncı Arteriyoskleroz hastalığını tetikleyen bir etkendir. Arteriyoskleroz hastalığında yüksek tansiyon sorunu atardamar iç kısmında kolesterol birikmesine neden olur. Kolesterol atardamar iç duvarını zedeler ve lezyon oluşumuna, gelişimine sebep olur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA