Bebeklerde Konuşma Süreci Nasıl Gelişir?

bebeklerde konuşma süreci nasıl gelişir
bebeklerde konuşma süreci nasıl gelişir

Bebeklerde Konuşma Becerisi Nasıl Gelişir

bebeklerde konuşma becerisi nasıl gelişir
bebeklerde konuşma becerisi nasıl gelişir

Konuşmak sosyal hayatın, iletişimin en temel unsurudur. Kendimizi ifade etmenin en doğal yoludur konuşmak. Doğumdan itibaren başlayan gelişim sürecinde bebekler için dil gelişimi çok önemli bir yer tutmaktadır. Konuşma ve dil becerisi bebeklerin sesleri algılayabilmeleri ve duyu gelişimleri ile mümkün olduğu söylenmektedir.

Tüm algıları açık olan bebeğin böylece dünyayı tanıma süreci de başlamış olur. Konuşma ve dil becerisinin gelişiminde işitme becerisinin öncelikli olarak gelişmiş olması gereklidir. Doğum öncesi dönemde, anne karnındaki 20.haftadan itibaren bebeğin işitme becerisi kazandığı bilinmektedir. İşitme aracılığıyla konuşulanları anlar, çocuk sesleri algılar ve taklit eder. Konuşma ve dil gelişiminin iyi bir şekilde sağlanması için bebeğe işitme anlamında zengin uyaranlar verilmelidir.

Doğumdan itibaren bebeklerde dil ve konuşma becerisinin gelişimi nasıl olur? Bebeklerde konuşma süreci nasıl gelişir? Sorularını sizler için araştırdık.

Bebeğin ne zaman konuşmaya başlayacağı aileler tarafından merak edilen bir konudur. Doğumdan itibaren belli dönemlerde konuşma ve dil becerisi yönünden bebekte olan değişimleri bilmek, bebeğin dil gelişimi yönünden ne düzeyde olduğunu takip etmemize fayda sağlamaktadır.

Bebeğin Erken Konuşması İçin Yapılması Gerekenler

Bebeklerin gelişim özellikleri evrensel değildir. Yani her bebekte aynı zamanda ve aynı özellikte olmayabilir. Dönemlere ait gelişim özelliklerinin bebeğin çevresel ve genetik faktörlerine bağlı olarak değişkenlik gösterebileceğini hatırlatmak isteriz. Ancak bu değişkenlik ve farklılıkların belli sınırlar içinde olması gerekmektedir. Aşırı olan farklılıklar hissedildiğinde uzman yardımı gerekmektedir. Yazımızın devamında dil gelişimindeki tehlike sinyalleri ile ilgili bölümü okumanızı ve bebeğinizde bu durumları gözlemlediğinizde uzman yardımına başvurmanızı tavsiye ederiz.

Dönemlere Göre Bebeklerde Konuşma Süreci

dönemlere göre bebeklerde konuşma süreci
dönemlere göre bebeklerde konuşma süreci
  • 0-4 AY: Bu dönem içerisinde bebek sesi duyar. Sesin geldiği yöne bakar. Sesin ilerlediği yönü takip eder. Ani ve yüksek şiddetteki seslerden ürkebilir. Tepkilerini ağlayarak gösterir. Agulama dönemi olarak da bilinen bu dönem dünyadaki tüm bebeklerin çıkardıkları seslerin aynı olması bakımından evrensel dil dönemi olduğu da söylenebilir.
  • 4-6 AY: Tanıdığı sesleri artık ayırt edebilen bebek, bu dönemde tanıdığı bu seslere tepki vermek ve taklit etmek için çaba harcar. Seslere karşı ilgisi daha da artmıştır. Konuşma gayretinin hızlandığı dönemdir. Aynı hecenin bolca tekrar edildiği bir dönemdir.
  • 6-12 AY: Yarım konuşma, anlamsız konuşma ya da sadece annenin anladığı konuşma dilinin egemen olduğu bir dönemdir. Anlamlı kelimelerin söylenmeye başlandığı geçiş dönemidir. Bebek artık anne, baba, dede, mama, cici gibi basit kelimeleri söyleyebilmektedir. Kendi kendine mırıldanmalarda artış olmuştur. Duyduğu kelimeleri rahatlıkla tekrar etmeye başladığı görülmektedir.

Çocuklarda Geç Konuşma Nedenleri

  • 12-18 AY: Bebeğin söylediği anlamlı kelimelerin sayısı artmıştır. Söyleyebildiğinden çok daha fazla sayıda kelimeyi anlayabilir. Konuşurken vurgu ve tonlamalar yapar. El ve kol hareketleri eşliğinde söylenen basit yönergeleri rahatlıkla anlar (el ile nesneyi gösterip, ‘ bana ver’ demek gibi). Çevresindekilerin söylediklerini konuşurken tekrar eder.
  • 18-24 AY: Bu dönemde bebeğin kullandığı ve anladığı sözcük sayısında hızla artış olmuştur. Yaklaşık olarak 25 sözcük kullanabilirler. Kendi bedeninden sorulan bölümleri gösterir ve ismini söyler. Sıkça kullanılan nesnelerin işlevini söyler. Sayı kavramı gelişmiştir. Şarkılar söylemekten ve dinlemekten hoşlanır. En az 2 sözcükten oluşan basit yapılı cümleler kurarak konuşur. Çevresindekilerin isimlerini söyler.
  • 24-30 AY: Bu dönemde anladığı ve kullandığı kelime sayısı 50 ile 100 civarında olan bebeğin kelime dağarcığı hızla gelişmektedir. Kendisiyle iletişim kurulduğunda dikkatle ve daha uzun süre dinleyebilir. En az 3-4 kelimeden oluşan basit yapılı cümleler kurabilir. Kendinden bahsederken ismini kullanır. Basit işleri taklit ve hareketlerle anlatabilir. Konuşmasındaki anlaşılırlık giderek fark edilir hale gelmiştir. Kavram gelişimi hızlanmıştır. (İçinde, dışında, büyük, küçük, az, çok vb.)
  • 30-36 AY: Basitten karmaşığa giderek yönergeleri talip edebilir. Sorulduğunda adını, soyadını, cinsiyetini ve yaşını söyleyebilir. Bu dönem bebeği neden, nasıl gibi sürekli sorular sorar. 10’a kadar ezbere sayabilir. Sevdiği öyküleri defalarca dinlemekten keyif alır. Ne, nerede, kim, neden gibi sorularına uygun cevaplar verir. Bu dönem ile birlikte aile ve çevredekiler tarafından çocukla kurulan her türlü sözel iletişim ile konuşma ve dil gelişimi çok daha fazla hızlanabilmektedir.

Dil Gelişiminin Tehlike Sinyalleri

dil gelişiminin tehlike sinyalleri
dil gelişiminin tehlike sinyalleri

Üzerinde durulması gereken konulardan biri her bebeğin gelişiminin kendine özgü ve biricik olduğu konusunun unutulmaması gerektiğidir. Dil gelişiminin aile ve çevre tarafından desteklenmesi çok önemlidir.  Dil gelişimi ile genel ve olağan durumlar sizin bebeğinizde biraz daha önce veya sonra görülmesi normaldir. Bebeklerde görülen şu durumlar dil gelişiminin yetersiz olduğunun sinyallerini verebilir.

Bebeklerde Uyku Düzeni Nasıl Sağlanır

Dil gelişiminin tehlike sinyalleri şu şekildedir;

  • 6 ay: Bebek seslere tepki vermiyorsa, ses çıkarmada çekingenlik varsa
  • 9 ay: İsmiyle çağırıldığında tepkisiz kalıyorsa
  • 12 ay: Yarım konuşma ya da anlamsız sözcük çıkarmıyorsa, konuşma seslerini taklit etmiyorsa
  • 15 ay: Çevresindeki olaylara tepkisiz ve basit yönerge takibi yok ise
  • 18 ay: Kullandığı kelime sayısı 5 sözcüğün altındaysa, sorulduğunda aile üyelerini tanımıyorsa, al-ver gibi basit komutları yerine getiremiyorsa
  • 2 yaş: En az iki kelimeden oluşan cümle kuramıyor, fazlaca hece tekrarı yapıyorsa
  • 3 yaş: Konuşması aile tarafından anlaşılamıyorsa, basit cümle kuramıyorsa
  • 4 yaş: İstediğini akıcı bir şekilde ifade edemiyor ve konuşması yabancılar tarafından anlaşılamıyorsa, geçmişte olan olaylar hakkında konuşamıyorsa
  • 5 yaş: Uygun yapıda cümle kuramıyor, kekeleme yapıyorsa
  • 6 yaş: Konuşurken kelimeleri sık sık unutuyorsa,
  • 7 yaş: Monoton ve boğuk bir ses tonu ile konuşuyorsa dil ve konuşma gelişimini olumsuz etkileyen faktörlerin olabileceği düşünülerek mutlaka uzman bir dil ve konuşma terapistine başvurulması gerekmektedir.

Bebeğinizin Dil Gelişimini Desteklemek İçin

bebeğinizin dil gelişimini desteklemek için
bebeğinizin dil gelişimini desteklemek için
  • Konuşmak için bol zaman ayırın ve ortam ayarlayın.
  • Konuşma esnasında yüz yüze ve göz hizasında olun.
  • Telaffuz hatalarına gülmeyin, baskı ile düzeltmeye müdahale etmeyin.
  • Siz doğru ve güzel konuşarak örnek olun.
  • Bebeksi konuşmasına karşılık sevimlilik olsun diye siz de bebeksi konuşmayın.
  • Sorduğu soruları asla cevapsız bırakmayın, geçiştirmeyin.
  • Beraber oyunlar oynayın, şarkılar söyleyin.
  • Uzun değil basit ve net cümleler kurun.
  • Her olumlu konuşmasını aferin, alkış ve gülücükler ile pekiştirin.
  • Konuşmasını bölmeyin, bırakın kendini istediği tarzda ve hızda ifade etsin.
  • Asla başka çocuklarla kıyaslama içine girmeyin.
  • Ona bol bol resimli kitaplar ve hikâyeler okuyun, masallar anlatın, ninniler, tekerlemeler söyleyin.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA