Demir Eksikliği Nedir, Nedenleri, Belirtileri, Ne İyi Gelir

demir eksikliği nedir,nedenleri,belirtileri,ne iyi gelir
demir eksikliği nedir,nedenleri,belirtileri,ne iyi gelir

Demir Eksikliği

Kanda bulunan kırmızı kan hücrelerinin az olması sonucunda kansızlık, tıp dilindeki diğer adıyla anemi denilen rahatsızlık ortaya çıkmaktadır. Kansızlık türlerinden en yaygın olanı ise demir eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Kanda yeterli miktarda demir minerali bulunmadığı durumlarda vücudun bölümlerine oksijen ulaşamamaktadır. Bu nedenle demir eksikliği çok önemsenmeli, takibi yapılmalı ve tedavisinin aksatılmaması gerekmektedir. Gelin şimdi hep birlikte demir eksikliği nedir? Demir eksikliği nedenleri, demir eksikliği belirtileri, demir eksikliğine ne iyi gelir? Demir zengini besinler ve demir eksikliğini önlemek için öneriler konu ve soruları hakkında detaylı bilgi edinelim. Ayrıca kansızlık ile ilgili daha detaylı bilgi sahibi olmak isterseniz kansızlık belirtileri nelerdir yazımıza da bir göz atabilirsiniz.

Demir Eksikliği Nedir

İnsan vücudu, fonksiyonlarını yerine getirebilmek için birçok vitamin ve minerale ihtiyaç duyar. Vücudun ihtiyaç duyduğu önemli bir mineral de demirdir. Peki, vücut için çok önemli bir mineral olan demir eksikliği nedir? İhtiyaç duyulan demir mineralinin vücutta normalden az olması durumuna demir eksikliği denir. Hemoglobin proteinin oluşmasına yardımcı olan demir minerali ayrıca kas ve dokuların da etkin çalışmasını sağlamaktadır. Bunun  yanı sıra hayati bir görev olan kandaki oksijeni vücudun bölümlerine taşımakla sorumlu olduğu için demir çok önemli bir mineraldir.

Demir Eksikliği Nedenleri

demir eksikliği nedenleri
demir eksikliği nedenleri

Demir eksikliği kişilerde hemen fark edilmeyebilir. Bu nedenle demir eksikliği nedenlerini bilmeden uzun yıllar boyunca insanlar demir eksikliğinin sıkıntılarını yaşamaktadırlar. Örneğin hamilelik, ağır geçen adet dönemleri, kötü beslenme, bağırsak hastalıkları demir minerali emilimini ciddi oranda etkilediği için demir eksikliği nedenleri arasında yer almaktadır.

Yetersiz demir takviyesi: Demir yönünden zengin olan besinlerin yeterli miktarda alınmaması demir eksikliği nedenlerindendir.

İç kanamalar: Gastrit, yüksek kan kaybı, mide ülseri, hemoroit, kanlı dışkılama, miyom, mesane tümörü, mide kanseri, bağırsaklarda doku büyümeleri iç kanamayı tetikleyebilir. Ayrıca aspirin gibi ağrı kesici ilaçların düzenli olarak alınması da mide kanamalarına ve dolayısıyla demir eksikliğine yol açabilmektedir.

Hamilelik ve ağır regl kanamaları: Kadınlarda görülen ağır ve şiddetli adet kanamaları demir eksikliği nedenleri arasında yer almaktadır. Gebelik döneminde anne adaylarının hem kendi için hem de büyüyen cenin için daha fazla demire ihtiyaç duyması demir eksikliği ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır.

Demir emilimi sorunları: Özellikle çölyak, crohn gibi bazı bağırsak hastalıkları, uzun süreli kullanılan ülser ilaçları demir mineralinin emilimini ciddi oranda etkileyerek demir eksikliğine neden olmaktadır.

Demir Eksikliği Belirtileri

demir eksikliği belirtileri
demir eksikliği belirtileri

Dünyada en yaygın olarak görülen kansızlık çeşidi olan demir eksikliği kadınlarda % 35 oranında görülürken erkeklerde görülme oranı ise % 20’dir. Bu oran hamile kadınlarda % 50 olarak tespit edilmiştir. Demir eksikliği belirtileri hakkında bilgi sahibi olmak kansızlık rahatsızlığının erken tedavisi için çok önemlidir. Başlıca demir eksikliği belirtileri;

  • Yorgunluk, halsizlik
  • Saç dökülmesi
  • Nefes darlığı, zor solunum
  • Huzursuz eden bacak sendromu
  • Toprak, kireç ve buz yeme isteği duyma
  • Ağız içi yara oluşumu
  • Dudak çatlaması
  • Sinirli ve gergin ruh hali
  • Tırnakların çabuk kırılması
  • El ve ayak bölgelerinin uyuşması, karıncalanma
  • Konsantrasyon bozukluğu, dikkat dağınıklığı
  • Soluk ten
  • Baş dönmesi ve baş ağrısı
  • Dil şişmesi, dil ağrısı
  • Kalp çarpıntısı

Demir Eksikliğine Ne İyi Gelir?

demir eksikliğine ne iyi gelir
demir eksikliğine ne iyi gelir

Kandaki demir eksikline ne iyi gelir sorusunun cevabı aslında çok basittir. Özellikle beslenme düzeninde dikkat edilecek bazı hususları bilmek kandaki demir seviyesinin yükselmesini sağlayacaktır. Demir eksikliğine ne iyi gelir? Sorusuna cevap olarak yapılması gereken ilk husus öncelikle demir bakımından zengin gıdalar ile beslenmek olmalıdır. Beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda demir takviyesi içeren bitkisel ilaçlar da doktor kontrolünde kullanılmaktadır. Ancak en kolay, en verimli ve en doğal yollardan demir takviyesi için demir zengini besinler almak önemlidir. Demir eksikliği için en önemli besin C vitamini kaynaklarıdır. Demirin bağırsaklardaki emilimini artıran C vitamini günlük olarak mutlaka tüketilmelidir. Ayrıca B12 vitamini yönünden zengin olan gıdalar kemik iliği gelişimini ve kan hücrelerini artırdığı için demir eksikliği tedavisinde mutlaka tüketilmelidir.

Demir Yönünden Zengin Besinler

demir eksikliği yönünden zengin besinler
demir eksikliği yönünden zengin besinler

Kansızlığın tedavisinde doğal, pratik ve verimli sonuçlar almak için demir yönünden zengin besinler öğünlerde yer almalı ve yeterince tüketilmelidir. Başlıca tüketilmesi gereken demir yönünden zengin besinler;

  • Kuru kayısı, kuru dut, kuru erik, kuru üzüm gibi kurutulmuş meyveler demir yönünden zengin besinler olarak özellikle ara öğünlerde sık sık tüketilmelidir.
  • Fındık, fıstık ve susam demir yönünden zengin besinler arasında yer almaktadır. Bu ürünlerin işlenmemiş olarak tüketilmesi demir eksikliği için önemli faydalar sağlamaktadır.
  • Ispanak, tere, karalahana gibi yeşil yapraklı sebzeler de demir yönünden zengin besinler arasında yer almaktadır. Ancak ıspanağın yoğurt ile birlikte tüketilmesi demir emilimini azaltacağı için en ideal olarak yumurta ile tüketilmesi önerilmektedir.
  • Karaciğer, kırmız et ve balık çeşitleri demir yönünden zengin besinlerdir.
  • Demir yönünden zengin besinlerden biri olan yumurtanın haşlanarak ya da menemen gibi pişirilerek tüketilmesi de demir takviyesi için çok önemlidir.
  • Kuru baklagiller ve tahıllı yemekler demir yönünden zengin besinlerdir.Bu yemeklerin yanında mutlaka bol yeşillikli, limonlu ve domatesli salatanın tüketilmesi ise demir emilim özelliğini 2 katına çıkarmaktadır.
  • Isırgan otu demir yönünden zengin besinler arasında yer alır.
  • Beta karoten ve demir yönünden zengin olan pancar tüketilmesi önemle tavsiye edilmektedir. Özellikle pancar suyu, elma suyu ve bal katarak hazırlanan karışımın düzenli olarak tüketilmesi demir eksikliği tedavisinde birçok fayda sağlamaktadır.
  • Olgunlaşmış muz demir yönünden zengin besinler arasında yer alır. Günlük olarak muz ve bal ikilisini tüketmek kandaki hemoglobin üretimini ve demir seviyesini artırmaktadır.
  • Özellikle keçiboynuzu pekmezi demir yönünden zengin besinlerin ilk sırasındadır. Bu nedenle kahvaltılarda günlük olarak 1- 2 kaşık keçiboynuzu pekmezi tüketmek demir eksikliği tedavisinde önemli yer tutmaktadır. Keçiboynuzu ile ilgili daha detaylı bilgiye keçiboynuzunun faydaları nelerdir linkini tıklayarak ulaşabilirsiniz.
  • Kekik bitkisi de demir yönünden zengin besinler Lezzetli tadı ile yemeklerde yaygın olarak kullanıldığı gibi kekik çayı ya da bitki kapsülü halinde de tüketilebilmektedir. Kekik ile ilgili daha kapsamlı olarak hazırlanan yazılara kekik çayının faydaları ve kekik suyunun faydaları nelerdir linklerinden ulaşabilirsiniz.
  • Ayrıca elma, hurma, frenk üzümü, incir, karahindiba, dulavrat otu, boyotu, nar, bal, ısırgan otu da demir yönünden zengin besinler arasında yer almaktadır.

Demir Eksikliğini Önlemek İçin Öneriler

  • İleri düzeyde demir eksikliği olan kişilerin kalsiyum kaynağı besinleri yemeklerin yanında değil ara öğünlerde ve tek başına tüketilmesi gerekmektedir.
  • C vitamini demir emilimini artırdığı için yumurta ve pekmez gibi demir zengini besinlerin portakal suyu, domates veya herhangi bir C vitamini ile tüketilmesine özen gösterin.
  • Demir emilimini artırdığı için et yemeklerinin yanında yeşil salata tüketilmesi tavsiye edilmektedir.
  • Aşırı kafein tüketimi demir eksikliğini tetiklediği için çay, kahve tüketimi azaltılmalı ve nikotin kullanımı bırakılmalıdır. Özellikle yemeklerin hemen ardından içilen çayın demir emilimini azalttığı bilinmektedir.
  • İleri derecede demir eksikliği yaşayan kişilerin süt ve süt ürünleri ile kepekli ürünlerin tüketiminde aşırıya kaçmamaları tavsiye edilmektedir.
  • Her öğünde mutlaka bol yeşillik tüketin.
  • Kuru baklagiller ile yapılan yemeklerinin çiğ kalmamasına, iyi pişmiş olmasına özellikle dikkat edin. Ayrıca bu yemeklerdeki demir oranını yükseltmek ve demir emilimini artırmak için et ile pişirilmesi tavsiye edilmektedir.
  • Posalı gıdalar ile aşırı beslenmek demir emilimini azalttığı için tüketirken dikkatli olmak gerekmektedir.
  • Gıdaların saklandığı kapların alüminyum ya da teneke olması da demir emilimini azaltır.
  • Demir takviye haplarını portakal suyu ile alın.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here