Gut Hastalığı Nedir, Neden Olur, Tedavisi

gut hastalığı nedir, neden olur, tedavisi
gut hastalığı nedir, neden olur, tedavisi

Gut Hastalığı Nedir

Gut hastalığı geçmişi çok eskilere dayanan romatizmal bir hastalık çeşididir. Tıp tarihinde hipokrat zamanından bilinen ve kendi tarihimizde bazı padişahların ölümüne neden olan gut hastalığı halk arasında çok duyulmakla birlikte tam olarak nasıl bir hastalık olduğu bilinmemektedir. Gut hastalığı kan değerlerinde ürik asit birikmesi sonucu eklemlerde meydana gelen kristalleşme ve ağrıdır. Gut hastalığı kişinin günlük yaşamını oldukça etkileyen bir hastalıktır. Kanda ürik seviyesinin yüksek çıkmasıyla oluşan gut hastalığı erkeklerde kadınlara göre daha çok görülen bir hastalıktır. Ayrıca aşırı kilo, alkol kullanımı, düzensiz beslenme, şeker hastalığı gibi faktörler de gut hastalığının oluşmasını tetikler.

Gut Hastalığı Neden Olur

Gut hastalığı temel nedeni kandaki ürik asidin yüksek olmasıdır. Kandaki ürik asidin yükselmesiyle böbrekler fazla olan bu ürik asidi eleyemez ve biriken bu ürik asit eklemlerde kristalleşmeye, iltihaplanmaya ve bunun sonucunda ağrılara neden olur. İşte çevresel ve genetik faktörlerden kaynaklı olarak kanda ürik asit artış gösterebilir ve tüm etkiler gut hastalığının nedenini oluşturur. Gut hastalığına neden olan risk faktörleri;

Genetik; Gut hastalığı genetik yapıdan oldukça etkilenen bir hastalıktır. Annesi ya da babası gut olan bir bireyin gut hastalığına yakalanma riski %20’dir. Ailesinde gut hastası olan bireyler kan değerlerini düzenli kontrol ettirmelidir.

Alkol; Alkollü içecekler gut hastalığını tetikleyen önemli bir risktir. Özellikle bira kandaki ürik asit seviyesini arttıran bir içecektir. Biranın içinde bulunan pürin maddesi ürik asit seviyesinin yükselmesine neden olur. Ayrıca alkolün fazla tüketilmesi gut hastalığının ataklarının da artmasına neden olur.

Cinsiyet; Gut hastalığı erkeklerde daha sık görülür. Bunun nedeni erkeklerin ürik asit seviyelerinin normalden fazla olmasıdır. Bu etmene bir de sağlıksız beslenme ve alkol eklenince gut hastalığına yakalanma riski artar. Bütün bu faktörler bir araya gelince erkeklerin 30-50 yaş aralığında gut hastalığına yakalanma riskleri varken, kadınlarda gut hastalığı riski ise menopoz döneminde ürik asit seviyelerinin artış göstermesiyle başlar.

Hormonların etkisi; Hormonlar ile de bağlantılı bir hastalık olan gut hastalığı erkeklerde  ürik asit  daha yüksek olduğu için 30 ve 50 yaş arasında daha sık görülür.

Pürin Zengini Besinlerin Tüketimi; Pürin maddesi kandaki ürik seviyesini arttıran bir maddedir ve günlük hayatta tüketilen bazı besinlerin içinde fazla miktarda bulunur.  Bu besinlerin fazlaca tüketilmesi de kandaki ürik seviyesinin artmasına haliyle de gut hastalığının oluşmasına neden olur. Gut hastalarının dikkat etmesi gereken noktalardan birisi de pürin maddesinin yüksek olduğu gıdaların tüketimine dikkat etmeleridir.

Pürin içeren gıdalar; Protetin ağırlıklı besinlerde bol miktarda pürin maddesi bulunur. Kırmızı et, somon balığı, sakatat, böbrek, ciğer, dalak, uykuluk, yağlı balık çeşitleri ve midye gibi deniz ürünlerinde de pürin maddesi bulunur. Hatta halk arasında çok et yemekten gut olmuş gibi bir tabir bulunmaktadır.

Ayrıca, kuşkonmaz, mantar, ıspanak, karnabahar gibi sebzelerin de içeriğince pürin olduğu ancak pürin atağı bakımından risk taşımadığı bilinmektedir.

İlaçlar; Her ilaç olmasa da bazı ilaçlar (idrar söktürücü, aspirin ve kanser ilaçları) gut oluşmasına neden olabilir.

Böbreklerin İşlevsizleşmesi; Yaş ilerlemesiyle böbreklerin işlevi zayıflayabilir bu durum gut hastalığı riskini arttıran bir faktördür.

Gut hastalığına neden olan diğer risk faktörleri;

Gut hastalığını tetikleyen diğer riskler; obezite, ameliyatlar, eklem rahatsızlıkları,düşük kalorili beslenme tarzı, yüksek tansiyon, yüksek şeker alımıdır.

Gut Hastalığı Tedavisi 

Gut hastalığı seyri her hastada farklı şekilde kendini gösterir. Bazı kişilerde gut atakları hayatlarında bir kez yaşanır ve tedavi sonucu geçer, bazı kişilerde ise kronik bir şekilde gelişir ve gut atakları sık sık ağrılı şekilde yaşanır.Bu bakımdan tedavi şekli de gut ataklarına göre belirlenir. Gut hastalığın tedavisinde beslenmeye dikkat etmek ve ilaç kullanımı önemlidir. Gut hastalığında ilaç tedavisi ile atakların tamamen kesilmesi ve eklemlerin zarar görmesini engellemek mümkündür. Fakat daha önceki ataklardan zarar görmüş eklemlerin eski haline dönmesi çok zordur.

Gut tedavisinde kullanılan ilaçlar, ürik asit seviyesini dengeleyen, ataklardan dolayı oluşan ağrı ve iltihapları azaltıcı etkisi olan ilaçlardır. Ancak gut hastalığının tedavisinde ilaçlar kadar kişinin beslenme ve yaşam tarzına çok dikkat etmesi gerekir. Özellikle ürik asit seviyesini artmasına neden olacak, gıdaların tüketiminden uzak durulmalı ve bol su içilmelidir. Yine aynı şekilde ürik asit seviyesini arttıran alkolden uzak durulmalıdır.

Gut Hastalığı Belirtileri

gut hastalığı belirtileri
gut hastalığı belirtileri

Gut hastalığının en sık görülen belirtisi; eklem ağrılarıdır. Eklem yerlerinde iltihaplanmadan kaynaklı şiddetli ağrılar yaşanır ve bu ağrılar genelde geceleri meydana gelir. Ağrıların ve iltihaplanmaların olduğu eklem yerleri; diz kapakları, bilek, dirsek, parmaklar ve el gibi organlarda oluşur. İltihaplanmanın olduğu eklem yerlerinde kızarıklıklar mor şişlikler de oluşur. Gut atakları ağrılar şeklinde oluşur ve ağrılar çok şiddetlidir gece  uykudan bile uyandırabilir. Gut atakları bazen birkaç saat bazen de birkaç gün sürebilir.

Gut Hastalığı ile Nasıl Başa Çıkılır

Günlük yaşamı ağrılardan dolayı çok olumsuz etkileyen gut hastalığı ile başa çıkmak için  doğru tedavi ve beslenme şekline dikkat edilmelidir.  Gut hastalığı olan kişi yaşam tarzına dikkat etmeli ve alkolden kesinlikle uzak durmalıdır. Gut atakları geldiğinde eklemler hareket ettirilmemeli,dinlendirilmelidir. Mümkünse el ve ayakları kalp hizasından yukarı tutmalıdır ki daha fazla şişlik olmasın. Ayrıca protein ağırlıklı gıdaları sınırlı tüketmeli ve  pürin oranı çok az olmalıdır. 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA