İyi Bir Çocuk Kitabı Nasıl Olmalı?

iyi bir çocuk kitabı nasıl olmalı
iyi bir çocuk kitabı nasıl olmalı

İyi Bir Çocuk Kitabının Özellikleri

Son yıllarda çocuk kitaplarına gösterilen yoğun ilgi sonucunda basılan çocuk kitapları sayısında önemli bir artış olmuştur. Çocuk kitapları piyasasına baktığımızda kapak tasarımı, sayfa yapısı ve sayısı, fiyatı, içeriği, anlatım tarzı, illüstrasyonları ve baskı kalitesi olarak birbirinden çok farklı yapıda olan çocuk kitapları ile karşılaşmak mümkündür.

Çocuğuna nitelikli bir çocuk kitabı seçmek isteyen anne-babaların, sınıf kitaplığını öğrencileri için en iyi çocuk kitapları ile oluşturmak isteyen öğretmenlerin, ‘’Bir çocuğa verilebilecek en güzel hediye kitaptır.’’ düsturuyla çevresindeki çocuklara kitap armağan etmek isteyen binlerce insanın aklında hep aynı soru vardır: İyi bir çocuk kitabı nasıl olmalıdır?

Hem sayısal anlamda hem de tür ve çeşitlilik olarak bir derya olan çocuk kitapları arasından hangi çocuk kitabının neye göre seçileceği konusu çocuklarda okuma bilinci oluşturmak isteyen herkesin için de büyük bir soru işareti olarak durmaktadır. Hal böyle olunca en iyi  çocuk kitabı nasıl olmalıdır? sorusunu sormak ve bu soruya en nitelikli cevabı bulmak daha bir önem arz etmektedir. Çünkü öğretmen olarak öğrencilere, ebeveyn olarak evlatlarımıza kitap okuma sevgisini küçük yaşlardan aşılamanın, severek okuma alışkanlığı edindirmenin ilk ve en önemli adımı iyi bir çocuk kitabı nasıl olmalıdır sorusunu doğru bir şekilde araştırmaktır. Çünkü biliyoruz ki ancak ve ancak nitelikli ve iyi bir çocuk kitabı ile buluşturulan çocuklar okumaya ve kitaplara karşı olumlu bir bakış açısı geliştirirler.

Ebeveynler genel olarak çocuklarının kitap okumamasından şikâyet etmektedirler. Çocuğum hiç kitap okumuyor diyen, sıkıntılarını dile getiren ebeveynleri yakın çevrenizde mutlaka görmüşsünüzdür. Çünkü ebeveynler tarafından istenen ve beklenen şey, kitap okuma eyleminin çocuk tarafından doğal bir süreç içerisinde ve kendiliğinden yapılmasıdır. Hâlbuki çocukların kitap okuma alışkanlığı edinme sürecini etkileyen birçok faktör vardır. Ebeveyn ve eğitimciler olarak ‘’Çocuğum neden kitap okumuyor? ’’ sorusunu iyice düşünmemiz ve gerekli önlemleri almamız gerektiğini hiçbir zaman unutmamalıyız.

Öte yandan okuduğu kitabın iyi bir çocuk kitabı özelliklerini taşımaması çocuğun kitap okumayı sevmemesinin temel nedenlerinden biri olduğu bilinmektedir. Özetle; çocuklara kitap sevgisi aşılamanın ilk yolu onları her açıdan nitelikli çocuk kitapları ile buluşturmak ve yetişkinler olarak rol model olmaktan geçmektedir.

İyi Bir Çocuk Kitabı Nasıl Olmalı

en iyi çocuk kitabı nasıl olmalı
en iyi çocuk kitabı nasıl olmalı

Peki, iyi bir çocuk kitabı nasıl olmalıdır, çocuk kitabının nitelikli bir eser olduğu nasıl anlaşılır ve çocuk kitabı seçerken nelere dikkat etmek gerekir? Gelin hep birlikte bu soruların cevaplarını inceleyelim.

Öncelikle çocuğunuzun sevdiği karakterlerin yer aldığı kitapların tercih edilmesi ebeveynlerin aklında soru işaretlerine neden olmaktadır. İyi bir çocuk kitabının illa bir bilgi ya da mesaj vermesini beklememeliyiz. Tabi ki bu kitaplarda çocuğun hayatında yer almalıdır ancak iş ilk okuma etkinliklerinde çocuğa zevkli bir okuma tadı vermekse eğer bırakın çocuğunuz özgür olsun… Dilediği kitabı seçsin ya da beğenmesin… Bu durum çocuk ve kitap arasında iletişimi ve kitap beğenisi oluşturması yönünden önemli bir kazanım olacaktır. Çocuğunuz ile çocuk kütüphanelerine ya da çocuk kitapevlerine yaptığınız kısa geziler sonucunda en çok hangi kitaba merak duyduğunu, o kitabın nesini beğendiğini iyi gözlemleyin… Böylece çocuğunuzun zevkine uygun bir çocuk kitabı için önemli bir bilgi edinmiş olacaksınız.

Öte yandan iyi bir çocuk kitabının üstlendiği belli sorumluluklar vardır. En genel anlamıyla iyi bir çocuk kitabı; çocukların dil gelişimlerine ve anlama düzeylerine en uygun olacak şekilde duygu ve düşüncelerini sanatsal ifade ve görseller ile zenginleştirmeyi amaçlamalıdır. Çocuk kitabının çocuğun bakış açısını genişleten, merak ve keşif duygularını artıran, yaratıcılığını köreltmeyen, bilimsel, farklı ve yeni konularda olması çocuğun kitaba olan ilgisini artıracaktır. Çocuğunuz ile birlikte kitap seçimlerinizi yaparken bu özelliğe uygun kitapları tercih etmesi noktasında rehber olabilirsiniz.

Çocukların değişik yaş dönemlerine göre ilgi duydukları konular da değişmektedir. Bu nedenle iyi bir çocuk kitabının çocuğun yaş dönemine uygun olarak ilgi duyduğu konular hakkında olması gerekir. Çocuklar ilgi duyduğu konular hakkında yazılmış kitapları okumaktan, dinlemekten ve bu kitapların resimlerini incelemekten büyük zevk almaktadırlar.

Ayrıca iyi bir çocuk kitabı çocuğun duyduğu ile gördükleri arasında ilişki kurmasını sağlamaya yardımcı olmalıdır. Çocuğun duyduğu kelimeleri ve görselleri ilişkilendirmesi düşünmeyi öğrenmeye başlaması açısından oldukça önemlidir. Dolayısıyla iyi bir çocuk kitabında olması gereken bir diğer özellik ise konu içeriğine uygun bir şekilde tasarlanmış olan görsellerin fazlaca yer almasıdır. Çocuk kitabında yer resim ve illüstrasyonların açık, anlaşılır, konuya uygun ve sanatsal olması tercih edilmektedir. Özellikle erken dönem çocukluk eğitimi için çocuk kitaplarında yer alan görsellerin çocuğun estetik gelişimi ve düşünme eğitimi açısından da çok önemli bir yere sahip olduğu söylenmektedir.

en iyi çocuk kitabı
en iyi çocuk kitabı

Öte yandan çocukların okudukları kitaplardaki kahramanlar ile kendilerini özdeşleştirerek zihinlerinde canlandırdıkları bilinmektedir. Bu bağlamda iyi bir çocuk kitabında olması gereken özelliklerden biri de, çocuk kitabı hem içerik hem de kahraman karakterleri ile çocuğun psikolojik ihtiyaçlarına ters düşmemeli, çocuğun olumlu benlik gelişimine destek sağlamalıdır.

İyi bir çocuk kitabında yönlendirme yapılmamalı, verilmek istenen mesaj direkt verilmemeli, çocuğun düşünmesini, yorum yapmasını, fark etmesini ve çıkarımda bulunmasını sağlamalıdır. Çocuk kitabı her türlü önyargı barındıran fikir ve dil yapısından uzak tutulmalıdır. Anlatım dilinin anlaşılabilir ve kolay okunabilir olmasına, müstehcen ve argo ifadelerin yer almamasına dikkat edilmelidir.

Çocuk kitaplarının hitap edilen kitle göz önüne alındığında dayanıklı baskı tekniği ile basılmış olması gerekmektedir. İyi bir çocuk kitabında olması gereken fiziksel özellikler olarak; kalın kapaklı olması, kapak tasarımının dikkat çekici olması, kitap sayfaları dayanıklı ve mat olması(okulöncesi için bez sayfalar da tercih edilmektedir), harflerin gözü yormayacak büyüklükte olması, ciltleme tekniğini olarak yapıştırma yerine dikişli cilt kullanılması tavsiye edilmektedir.

Sonuç olarak; çocukların okumaktan keyif alan bireyler olarak yetişmelerini sağlamak için, okumayı zevkli ve eğlenceli hale getirecek şekilde tasarlanmış çocuk kitaplarının önemli bir rolü vardır. Çocuk kitaplarının sahip olması gereken nitelikleri taşıyıp taşımadığını öğrenmeyi, seçtiğiniz çocuk kitabını satın almadan önce kitap ile ilgili internetten ve kitapçılardan bilgi toplamayı ve araştırma yapmayı ihmal etmeyiniz. Unutmayın ki öğretmenler veya ebeveynler tarafından çocuk için seçilmiş kitapların niteliği, çocukların ileriki yaşamlarında ‘’Okuma Alışkanlığı Edinmiş Bireyler’’ olmaları noktasında büyük etkiler yaratacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA