Kortizon Nedir Tedavisi Yan Etkileri Nelerdir

kortizon nedir tedavisi yan etkileri nelerdir
kortizon nedir tedavisi yan etkileri nelerdir

Vücudumuzda bulunan hormon çeşitlerinden biri olan kortizon  stres hormonu olarak da bilinir.Vücudumuz zorluklarla karşılaştığında ihtiyacı olan enerjiyi sağlamada ve mücadele etmesinde  işleyişi düzenleyen temel hormondur. Başka bir deyişle dışarıdan bir tehdit algılandığında oluşan doğal koruyucu bir yanıttır. Bu nedenle kortizon hormonu vücudumuzda karbonhidrat ve yağ metabolizmasındaki dengeden sorumludur. Çünkü hastalandığımızda enfeksiyonla mücadele edebilmek için gerekli olan artan enerji ihtiyacını karşılamak için şekeri yükseltir. Öfke ve sinir anında tansiyonu yükseltir, üzüntü ve depresyon zamanlarında da iştahımızı arttırma sebebidir.

Kortizon seviyeleri kişilerin metabolizmalarına bağlı olarak farklı seviyelerde olur ve haliyle de kortizon seviyeleri herkeste farklı miktarda üretilir. Yaşına göre ortalama kiloda olması gereken bir kişinin kilolu çıkması durumunda kortizon seviyeleri olması gerekenden daha fazladır. Bu durumun tam tersi ise; kortizon hormonunun düşük çıkmasıdır. Kortizon hormonu eksik çıkması durumunda dışarıdan ilaç ya da iğne tedavisi ile kortizon takviyesi alınır.

Bel Fıtığı Belirtileri Ne İyi Gelir Tedavisi

Kortizon Nedir

kortizon nedir
kortizon nedir

Kortizon böbreküstü bezleri tarafından üretilen bir hormondur. Ancak farklı hastalıkların tedavisi sırasında sentetik olarak dışarıdan kortizon alınabilir. Hastalıkların tedavisi sırasında alınan kortizon ilaçlarının türleri farklıdır. Ağızdan ya da damardan alınan kortizon hormonu hastalıkların tedavisinde oldukça etkilidir fakat vücuda bazı yan etkileri de olabilmektedir.

Kortizon Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır

Kortizon hormonu içeren çeşitli ilaçlar çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Kan hastalıkları, eklem ve romatizma hastalıkları, lösemi, sinir köklerini etkileyen hastalıklar, yüz ve vücut felci, hormon hastalıkları ve kalp zarı hastalıkları tedavisinde kullanılır. Kortizon ilaçlarının kullanıldığı bir diğer hastalık ise; astım krizleridir. İleri derecede astım krizleri yaşayan astım hastaları da kortizon ilacı kullanmaktadır.

Kortizon tedavisi tablet ve iğne şeklinde yapılabilir.Kortizon iğnesi en çok kanser tedavisinde, hamilelik ( erken doğum riskinin olduğu durumlarda ), solunum yolu hastalıklarında, cilt hastalıklarında kullanılır.

Hafta Hafta Hamilelik Gebelik Takibi

Özellikle hamilelikte erken doğum riski gibi durumlarda bebeğin akciğer gelişimini sağlamak için  Diprospan (kortizon iğnesi ) kullanılır.

Kortizon Yan Etkileri Nelerdir

kortizon yan etkileri nelerdir
kortizon yan etkileri nelerdir

Kortizon tedavisi sırasında vücutta bazı yan etkileri oluşabilmektedir. Kilo alımı, kadınlarda adet döngüsünün bozulması, kalp atışlarında hızlanma kortizonun yan etkilerinden bazılarıdır. Kortizon tedavisinde dikkat edilmesi gereken en önemli adımlardan birisi doktor kontrolünde alınan kortizon ilacının alınması gereken dozun dışına çıkmamaktır. Kortizon ilacını kullanan kişiler doktor muayenesi olmadan kortizon ilacını bırakmamalıdır. Kortizon ilacının takibi doktor kontrolünde olmalıdır.

Kortizonun yan etkileri oldukça çeşitlidir ve herkeste görülmeyebilir ya da farklı yan etkiler görülebilir. Bu durum kişinin yaşına, genel sağlık durumu ve yaşam biçimine göre değişiklik gösterir.

Kortizonun yan etkileri nelerdir; 

Vücudun bazı bölgelerinde yağlanma; Hormonlar üzerinde etki eden kortizon ilacı vücudun bazı bölgelerinde yağlanmaya neden olabilir.

Adet Düzensizliği; Farklı bir hastalığın tedavisi sırasında alınan kortizon ilaçları hormonlar üzerinde değişikliğe neden olabilir. Bu durumda kadınlarda en sık görülen kortizonun yan etkilerinden biri olan adet düzensizliği yaşanabilir.

Vücudun denge merkezi etkilenerek, kas ağrıları, kas zayıflığı görülebilir.En önemli belirtileri şunlardır;

  • Halsizlik ve yorgunluk
  • Kemik erimesi 
  • Kan basıncının yükselmesi
  • Tüylenme
  • Sıkıntılı ruh hali gibi.

Katarakt; Kortizon ilaçlarının uzun vadede neden olduğu rahatsızlıklardan birisi de kataraktır.

Kortizon tiroid hormonunun işlevini de etkileme riskine sahiptir. Tiroid hormonu yavaşlamasına neden olabilir.

Kortizon hormonunun yoğun şekilde kullanılması, Cushing isimli tansiyon ve şeker hastalığına neden olan başka bir rahatsızlığa neden olabilir. Cushing rahatsızlığında bağışıklık sistemi yavaşlar, kişi daha fazla tuz tüketimi isteği duyabilir ve tuz tüketimine bağlı olarak hipertansiyona neden olabilir.

Kortizon tedavisi gören kişilerden oluşabilecek yan etkilerden birisi de kilo alımıdır. Kilo artışı ile birlikte yüzde kızarıklıklar oluşabilir. Kilo alımına karşın hasta kendini çok yorgun ve halsiz hissedebilir.

Bağışıklık sistemini etkilemesinden dolayı vücut virüs ve bakterilere karşı daha dayanıksız olur ve daha kolay hastalanır.

Kortizon içeren burun spreyleri burun içinde kabuklanma ve kanamaya neden olabilir.

Çocuklarda Kortizon Etkisi: Çocuklarda uzun süreli kortizon tedavisi kullanılması halinde büyümede gecikme ve yavaşlama görülebilir.

Kortizon farklı yan etkilere yol açabilir. Bu etkilerden birisi de mide asitlerin arttırmasıdır. Mide koruyucu mukus tabakasını bozabilir ve midede asit salgısı artar. Bu durum ülsere neden olabilir. 

Kortizon tedavisinde tuz tüketimine dikkat edilmelidir. Kortizon ilacı alan kişiler tuz alımını çok azaltmalı hatta tamamen kaldırmalıdır. Kortizon böbreklerde tuz emilimini arttırır. Bu durumda fazla tuz tüketmek hem böbrek sağlığını hem de kan basıncını olumsuz etkiler.

Kortizon tedavisinde ilaç kullanımı doktor kontrolünde yapılır. Kortizonun aniden kesilmesi durumunda addison krizi oluşabilir. Dışarıdan sentetik kortizon ilacı alınması durumunda böbreküstü bezleri kortizon üretimini durdurmaktadır. Aniden kortizon alımı kesildiğinde böbreküstü bezleri kortizon üretmemesinden kaynaklanan kortizon eksikliği oluşur ve krize neden olabilir. Ani şoklar ve kasılmalar yaşanabilir.

Diş Ağrısına Ne İyi Gelir

Kortizon Yan Etkileri Nasıl Geçer

kortizon yan etkileri nasıl geçer
kortizon yan etkileri nasıl geçer

Kortizon ilacı kullanımında oluşan yan etkilerin geçmesi tamamen mümkün olmamakla birlikte kortizonun yan etkilerini azaltmak mümkündür. Kortizon tedavisi sırasında yan etkileri en aza indirmek için genel sağlık durumuna ve beslenmeye çok dikkat edilmelidir. Özellikle tuz tüketimi ciddi anlamda azaltılmalıdır.

Kalsiyum Takviyesi

kortizon tedavisinde kalsiyum takviyesi
kortizon tedavisinde kalsiyum takviyesi

Kortizon tedavisinde östrojen hormonu olumsuz etkilenir ve kemik erimesi görülebilir. Kemiklerde erime görülmesinin bir diğer nedeni; kortizonun kemiklerde kalsiyum emilimini azaltmasıdır. Kortizon tedavisi sırasında kemik ölçümü yapılmalı ve kalsiyum zengini besinler tüketilmelidir.

Sodyum Azaltılmalı

kortizon tedavisinde sodyum azaltılmalı
kortizon tedavisinde sodyum azaltılmalı

Sodyum oranı fazla olan yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Salata sosları, yulaf, ketçap, kahvaltılık hazır gevrekler, margarinlerin sodyum oranı yüksektir ve bu gıdaların tüketiminden kaçınılmalıdır.

Tatlı Tüketimi Azaltılmalı

kortizon tedavisinde tatlı azaltılmalı
kortizon tedavisinde tatlı azaltılmalı

Kortizon tedavisi gören kişilerde iştah artışı yaşanabilir. Kortizonun yan etkisiyle karbonhidrat metabolizması bozulur ve kişide karbonhidrat tüketme isteği artar. Tatlı, hamur işi ve yağlı kızartma tüketimi artacağı için kilo alımı da kaçınılmaz olur. Bundan dolayı kortizon tedavisi gören kişiler iştah kontrolü yapmalıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA