Stres İle Baş Etme Yöntemleri

stres ile baş etme yolları
stres ile baş etme yolları

Stres Nedir?

Gerginlik ya da kendini kötü hissetme durumuna stres adı verilir. Çok değişik durumlarda görülebilen stres günlük yaşamda pek çok kişinin sıklıkla karşılaştığı bir durumdur.

Stres kişinin bunalımına uyum sağlamak amacı ile gösterdiği tepkiler bütünüdür. Stres kaynağı dış etkenin zorlamasıyla bedenin içinde bir patlamaya neden olması ve vücudun dengesini bozma halidir.

İnsanlar duygu ve düşünce olarak sürekli dengeli bir halde olamazlar. Çevresel faktörler kişinin ihtiyaçlarını sürekli olarak değiştirir ve yeni duruma uyum sağlamasını gerektirir. İnsan yeni duruma adapte olabilmek ve uyum sağlamak amacıyla yeni hedefler belirler ve planlı bir şekilde gelişir. İzlediği yolda önüne çıkan engeller normalde stratejisine uymaz ise bunları düzeltme yoluna gider. Anormal durumlar düzeltilebilirse kişi için sorun teşkil etmez. Ancak yanlış planlama ya da düzeltilemeyecek bir ortam var ise ortaya stres yaratan bunalım durumları çıkar.

Stres belli bir seviyede normal ve doğal kabul edilir. Hatta kişinin belli düzeyde stres yaşaması başarı için gerekli görülmektedir. Normal düzeyde stres sayesinde yeni çözümler ile yaratıcılık gösterir ve buraya kadar her şey normal karşılanır. Ancak insanı sıkıntıya sokacak düzeyde olumsuzluk yaratan stres depresyon ve işlevsel bozuklukları beraberinde getirir.

Strese Sebep Olan Durumlar Nelerdir?

stres nedir
stres nedir

Strese sebep olan durumlar genel olarak belirlenmiş olsa da kişinin özel durumuna göre değişkenlik gösterebileceği unutulmamalıdır.

Strese sebep olan belli başlı olayalar şu şekildedir;

  • İş kaybı
  • Statü kaybı
  • Sosyal ilişki bozuklukları
  • Boşanma
  • Eş kaybı
  • Kişinin ya da yakın çevresindeki ciddi sağlık sorunları
  • İş yaşamındaki başarısızlıklar
  • Boş zamanlarını değerlendirme sorunları

Stresin Sağlığa Etkisi

stresin sağlığa etkisi
stresin sağlığa etkisi

İnsan bedeni aynı dürtülere farklı tepkiler verebilmektedir. Kişinin uzun süre stres altında kalması uzun yıllar boyunca sebep olacağı ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Stres kaynağı olan bir etkenin yaşamın belli yıllarında daha yıkıcı stres yaşanmasına sebep olabilir. Kişinin özel durumu ya da gelişimsel dönemi stresin yıkıcı etkisini artırabilir ya da azaltabilir.

Stres kişinin ruh sağlığı kadar beden sağlığını da yakından etkiler. Stres sonucu yaşanan olumsuz durum akıl sağlığı, ruh sağlığının yanı sıra vücudun önemli organları için de tehdit oluşturur. Tansiyon yükselmesi, baş dönmesi, kalp damar sorunları, baş ağrısı stres sebebiyle görülebilen ciddi sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Bunun yanı sıra sindirim sistemi de stres sebebiyle olumsuz etkilenen bir diğer sorundur. Ülser, kolit, egzama ya da astım gibi hastalıkların büyük ölçüde stres kaynaklı olduğu yapılan klinik çalışmaları sonunda görülmüştür.

Stresin yol açtığı sağlık sorunlarından bir diğeri ise ruhsal bozukluklardır. Uyku bozuklukları, alkol bağımlılığı, ruhsal çöküntü gibi çeşitli nevrozlar da stersin yıkıcı etkileri arasında yer almaktadır.

Stres Yaşayan Kişide Görülen Davranışlar

  • Aşırı derecede kaygı
  • Saldırganlık
  • Öfke kontrol sorunları
  • Yorgunluk
  • Depresyon
  • Yorgunluk
  • Huzursuzluk
  • Sinirlilik
  • Yalnızlık
  • Kararsızlık
  • Odaklanma sorunları
  • Can sıkıntısı
  • Utanç
  • Özgüven eksikliği
  • Hafıza zayıflığı
  • Eleştirilere karşı aşırı tepki
  • Tersliklere karşı dayanıklılık gösterememe
  • İştah artışı
  • Ani tepki gösterme
  • Terleme
  • Titreme

Stresin Aşamaları

stres aşamaları
stres aşamaları

Stres vücutta hissedilmeye başladığı andan itibaren 3 aşamada ayrışabilir;

  • Aşama: tehdit algılandığında kalp atış hızı artar. Nefes alıp verme sıklığı artar. İç basınç arttığı için tansiyon ve kas gerginliği de buna paralel olarak artış gösterir. Görme ve işitme duyuları aşırı duyarlı hale gelir.
  • Aşama: tehdit ortadan kalkar ve vücutta rahatlama görülür.
  • Aşama: tehdit algılama süreci yani 12.aşama süreci uzadığında ya da sık sık bu tarz bir durumla karşılaşıldığında ağır sağlık sorunlarına neden olabilecek düzeyde bir dönem başlar. Organ sorunlarından ruhsal problemlere kadar bir çok sağlık sorunu bu aşamada görülmektedir.

Stres İle Nasıl Baş Edilir?

stres ile nasıl başa çıkılır
stres ile nasıl başa çıkılır

Öncelikle stres ile baş ederken kişinin duyarlı olduğu konuları iyi gözlemlemesi gerekmektedir. önleyici bir şekilde yaklaşıldığında stres neden olabilecek durumlar ile daha sağlıklı mücadele edilebilir.

Strese yakın kişiliklerin duygusal olarak toparlanmaları için en etkili çözüm psikolojik tedavidir. Bireysel olarak gereksinimlerini tanımak ve kapsamlı bir çözüm için stres karşısında dayanıklılık kazandıracak programlar uygulanmalıdır.

Stres ile nasıl başa çıkılır?

  • Öncelikle iş ortamında ya da uzun süren bir yoğunluğun arasında mutlaka ara verin. 10 dakikalık verilen bu aralar nefes almanızı, dinlenmenizi sağlar. Derin nefes alma, duruş pozisyonunu değiştirme, el ve kol esnetme gibi küçük egzersizler ile vereceğiniz araları en etkili şekilde değerlendirebilirsiniz.
  • Gün içinde mutlaka açık havada kısa yürüyüşler yapın. Bu yürüyüşler arasında basit boyun ve omuz hareketleri ile gevşeme egzersizlerini yapmayı ihmal etmeyin.
  • Nefes egzersizleri de stres ile mücadele için önemli bir adımdır. Gün içinde ister sabah ister akşam saatlerinde ya da gergin hissettiğiniz her an gözlerinizi kapatıp derin nefes alıp bırakın. Derin nefes alıp nefesinizi 6 – 7 saniye tutun ve sonra verirken de 6 – 7 saniye içerisinde ciğerlerinizdeki havayı boşaltın.
  • Gerçekçi ve yakın vadeli hedefler koyun.
  • Neşeli olabileceğiniz ortamlarda bulunun.
  • Çalışma ya da yaşam ortamınızda en ideal aydınlatmayı tercih edin. Aşırı şiddetli ışık kaynağı ya da çok düşük seviye ışıktan uzak durun. Doğal ışığa yakın bir aydınlatma ile bulunduğunuz ortamı aydınlatın.
  • Gergin hissettiğinizde en sevdiğiniz bir melodiyi ya da şarkıyı mırıldanın.
  • Çalışma masanızın düzenli olmasını sağlayın. Unutmayın dağınık ortamlar stresi artırır.
  • Kişilere karşı duydunuz olumsuz duyguları içinize atmayın. Güzellikle anlatmayı deneyin. Bunun için öncelikle bir ayna karşısında prova yapabilirsiniz. Unutmayın ne kadar içinize atarsanız stres ve gerginliğiniz de bir o kadar artacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA